تحلیلی بر مفهوم آسیب اجتماعی و نظریههای آسیبشناسی
دکتر پورحسن برای روشن شدن مفهوم آسیبهای اجتماعی چند سؤال مطرح ساخت و عنوان داشت: یک بحث مفهومی من این است که ما درون کدام یک از این تعاریف حرف میزنیم؟ حدود آسیب چیست و چه مؤلفههایی برای این تعریف داریم؟ پرسش دوم ما این است که آسیب اجتماعی در کدام یک از طبقات جامعه گسترش بیشتری دارد و یا در کدام سنین یا در کدام دورههای اجتماعی که شامل پیشا گذار و در حال گذار و دورههای فروپاشی همبستگی اجتماعی و دورههایی که جامعه به ذرهای شدن نزدیک میشود، احتمال وقوع آن بیشتر است؟ اگر جامعه وضع متعادل و متوازنی داشته باشد انسانها تخطی کمتری دارند.
دکتر پورحسن آسیبها و تهدیدهای اجتماعی جامعه ایرانی را اینطور برشمرد: آخرین نکته اینکه ما در ایران ۲۵ آسیب و تهدید اجتماعی داریم؛ اعتیاد، طلاق، بیکاری، حاشیهنشینی، فقر، بحران هویت، کودکان بیسرپرست، پارتی بازی، فساد اداری، رشوه، خشونت و آزار زنان، دروغ، ازدواج سفید، فساد مالی، فاصله طبقاتی، از بین رفتن سرمایه اجتماعی، آقازدگی، فرار مغزها، کودکان کار، خودکشی، فرار سرمایه، شایسته سالاری نبودن، از بین رفتن اعتماد و امید اجتماعی. وی برای روشنتر شدن بحث به ذکر خاطرهای کوتاه پرداخت و بیان داشت: یک روز فردی از من پرسید چرا امروزه شلوار سوراخ میپوشند؟ من گفتم آنها به این شلوارها سوراخ نمیگویند، بلکه میگویند مدل یا شلوار خاص میدانند و یکی از علتهای آن (Rebel) ریبل یا شورش است، یعنی پروتستهایی یا اعترافهایی که میخواهد در حوزه اجتماعی شکل بگیرد، گاهی نمیتوانیم مستقیما اعتراض کنیم، اما از طریق موسیقی و نشانها و انزواطلبی انجام میدهیم.
یعنی باید شما حجم بزرگی از فرآیند علم را سامان دهید و بر اساس دیسیپلین علم بتوانید بگویید که ما در ۲۰ سال آینده در باب آسیبهای اجتماعی به چه وضعیتی میرسیم یا نخبگانی داریم که درباره آن مطالعه کنند؛ و آیا آسیبهای ایران الان قابل اندازهگیری هستند و مقیاس پذیرند و یا اینکه در حد انبوهی شکل گرفتهاند؟ ما در ایران هیچ اندیشکده مهم اجتماعی نداریم و همه مراکزی که وجود دارند، در تراز نیمه جهانی هم نیستند. دیدارنیوز ـ آنچه در ادامه میخوانید گزارشی از سخنرانی دکتر قاسم پورحسن، عضو هیئت علمی و دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی(ره) در نشست علمی-تخصصی با عنوان «معضلات و آسیبهای اجتماعی، چیستی آسیبهای اجتماعی و راهکارهای آن» است که توسط بنیاد توسعه آفرینش برتر و با همت دفتر مطالعات و پژوهشهای اجتماعی و سایت خبری تحلیلی دیدارنیوز برگزار شده است.
آسیب شناسی اجتماعی (جامعه شناسی انحرافات اجتماعی)
ناشر سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها (سمت). نویسنده رحمت الله صدیق سروستانی.
آسیب شناسی اجتماعی چیست؟
افرادی که همساز و هماهنگ با ارزش ها و هنجارهای جامعه و یا سازمانی باشند، «همنوا» یا «سازگار» و اشخاصی که برخلاف هنجارهای اجتماعی رفتار کنند و بدان ها پای بند نباشند، افرادی «ناهمنوا» و «ناسازگار» می باشند. به عبارت دیگر، مطالعه خاستگاه اختلال ها، بی نظمی ها و نابسامانی های اجتماعی، «آسیب شناسی اجتماعی» است؛ زیرا اگر در جامعه ای هنجارها مراعات نشود، کج روی پدید می آید و رفتارها آسیب می بیند. از سوی دیگر اگر رفتاری با انتظارات مشترک اعضای جامعه یا یک گروه یا سازمان اجتماعی سازگار نباشد و بیشتر افراد آن را ناپسند یا نادرست قلمداد کنند، کج روی اجتماعی تلقی می شود.
به گزارش باشگاه دانشجویان ایسنا، مطالعه انحرافات و کج روی های اجتماعی و به اصطلاح، «آسیب شناسی اجتماعی» (Social Pathology) عبارت است از مطالعه و شناخت ریشه بی نظمی های اجتماعی. در واقع، «آسیب شناسی اجتماعی» مطالعه و ریشه یابی بی نظمی ها، ناهنجاری ها و آسیب هایی نظیر بیکاری، اعتیاد، فقر، خودکشی، طلاق و. وبینار «آسیب شناسی اجتماعی» با حضور و ارائه حامد صادقمقدم جوان روز جمعه ۱۴ آذر ماه ۱۳۹۹ ساعت ۱۸ به صورت مجازی برگزار می شود. در واقع، کسانی که رفتار انحرافی و نابهنجاری آنان دائمی باشد و زودگذر و گذرا نباشد، «کج رو» یا «منحرف» نامیده می شوند. امّا طبیعی است که همواره افرادی در جامعه یافت می شوند که از پاره ای از این هنجارها و ارزش ها تبعیت نمی کنند.
، همراه با علل و شیوه های پیش گیری و درمان آن ها و نیز مطالعه شرایط بیمارگونه و نابسامانی اجتماعی است. علاقهمندان جهت ثبت نام و شرکت در برنامه می توانند از طریق نشانه @Asishenasei_at اقدام کنند. سازمان یا هر جامعه ای از اعضای خود انتظار دارد که از ارزش ها و هنجارهای خود تبعیت کنند. یعنی، آسیب زمانی پدید می آید که از هنجارهای مقبول اجتماعی تخلّفی صورت پذیرد. این گونه رفتارها را انحراف اجتماعی یا (Social Devianced) و یا کج روی اجتماعی گویند. عدم پای بندی به هنجارهای اجتماعی موجب پیدایش آسیب اجتماعی است.
تحلیلی بر مفهوم آسیب اجتماعی و نظریههای آسیبشناسی
دکتر پورحسن برای روشن شدن مفهوم آسیبهای اجتماعی چند سؤال مطرح ساخت و عنوان داشت: یک بحث مفهومی من این است که ما درون کدام یک از این تعاریف حرف میزنیم؟ حدود آسیب چیست و چه مؤلفههایی برای این تعریف داریم؟ پرسش دوم ما این است که آسیب اجتماعی در کدام یک از طبقات جامعه گسترش بیشتری دارد و یا در کدام سنین یا در کدام دورههای اجتماعی که شامل پیشا گذار و در حال گذار و دورههای فروپاشی همبستگی اجتماعی و دورههایی که جامعه به ذرهای شدن نزدیک میشود، احتمال وقوع آن بیشتر است؟ اگر جامعه وضع متعادل و متوازنی داشته باشد انسانها تخطی کمتری دارند.
دکتر پورحسن آسیبها و تهدیدهای اجتماعی جامعه ایرانی را اینطور برشمرد: آخرین نکته اینکه ما در ایران ۲۵ آسیب و تهدید اجتماعی داریم؛ اعتیاد، طلاق، بیکاری، حاشیهنشینی، فقر، بحران هویت، کودکان بیسرپرست، پارتی بازی، فساد اداری، رشوه، خشونت و آزار زنان، دروغ، ازدواج سفید، فساد مالی، فاصله طبقاتی، از بین رفتن سرمایه اجتماعی، آقازدگی، فرار مغزها، کودکان کار، خودکشی، فرار سرمایه، شایسته سالاری نبودن، از بین رفتن اعتماد و امید اجتماعی. وی برای روشنتر شدن بحث به ذکر خاطرهای کوتاه پرداخت و بیان داشت: یک روز فردی از من پرسید چرا امروزه شلوار سوراخ میپوشند؟ من گفتم آنها به این شلوارها سوراخ نمیگویند، بلکه میگویند مدل یا شلوار خاص میدانند و یکی از علتهای آن (Rebel) ریبل یا شورش است، یعنی پروتستهایی یا اعترافهایی که میخواهد در حوزه اجتماعی شکل بگیرد، گاهی نمیتوانیم مستقیما اعتراض کنیم، اما از طریق موسیقی و نشانها و انزواطلبی انجام میدهیم.
یعنی باید شما حجم بزرگی از فرآیند علم را سامان دهید و بر اساس دیسیپلین علم بتوانید بگویید که ما در ۲۰ سال آینده در باب آسیبهای اجتماعی به چه وضعیتی میرسیم یا نخبگانی داریم که درباره آن مطالعه کنند؛ و آیا آسیبهای ایران الان قابل اندازهگیری هستند و مقیاس پذیرند و یا اینکه در حد انبوهی شکل گرفتهاند؟ ما در ایران هیچ اندیشکده مهم اجتماعی نداریم و همه مراکزی که وجود دارند، در تراز نیمه جهانی هم نیستند. دیدارنیوز ـ آنچه در ادامه میخوانید گزارشی از سخنرانی دکتر قاسم پورحسن، عضو هیئت علمی و دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی(ره) در نشست علمی-تخصصی با عنوان «معضلات و آسیبهای اجتماعی، چیستی آسیبهای اجتماعی و راهکارهای آن» است که توسط بنیاد توسعه آفرینش برتر و با همت دفتر مطالعات و پژوهشهای اجتماعی و سایت خبری تحلیلی دیدارنیوز برگزار شده است.
آسیب شناسی اجتماعی (جامعه شناسی انحرافات اجتماعی)
ناشر سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها (سمت). نویسنده رحمت الله صدیق سروستانی.
آسیب شناسی اجتماعی چیست؟
افرادی که همساز و هماهنگ با ارزش ها و هنجارهای جامعه و یا سازمانی باشند، «همنوا» یا «سازگار» و اشخاصی که برخلاف هنجارهای اجتماعی رفتار کنند و بدان ها پای بند نباشند، افرادی «ناهمنوا» و «ناسازگار» می باشند. به عبارت دیگر، مطالعه خاستگاه اختلال ها، بی نظمی ها و نابسامانی های اجتماعی، «آسیب شناسی اجتماعی» است؛ زیرا اگر در جامعه ای هنجارها مراعات نشود، کج روی پدید می آید و رفتارها آسیب می بیند. از سوی دیگر اگر رفتاری با انتظارات مشترک اعضای جامعه یا یک گروه یا سازمان اجتماعی سازگار نباشد و بیشتر افراد آن را ناپسند یا نادرست قلمداد کنند، کج روی اجتماعی تلقی می شود.
به گزارش باشگاه دانشجویان ایسنا، مطالعه انحرافات و کج روی های اجتماعی و به اصطلاح، «آسیب شناسی اجتماعی» (Social Pathology) عبارت است از مطالعه و شناخت ریشه بی نظمی های اجتماعی. در واقع، «آسیب شناسی اجتماعی» مطالعه و ریشه یابی بی نظمی ها، ناهنجاری ها و آسیب هایی نظیر بیکاری، اعتیاد، فقر، خودکشی، طلاق و. وبینار «آسیب شناسی اجتماعی» با حضور و ارائه حامد صادقمقدم جوان روز جمعه ۱۴ آذر ماه ۱۳۹۹ ساعت ۱۸ به صورت مجازی برگزار می شود. در واقع، کسانی که رفتار انحرافی و نابهنجاری آنان دائمی باشد و زودگذر و گذرا نباشد، «کج رو» یا «منحرف» نامیده می شوند. امّا طبیعی است که همواره افرادی در جامعه یافت می شوند که از پاره ای از این هنجارها و ارزش ها تبعیت نمی کنند.
، همراه با علل و شیوه های پیش گیری و درمان آن ها و نیز مطالعه شرایط بیمارگونه و نابسامانی اجتماعی است. علاقهمندان جهت ثبت نام و شرکت در برنامه می توانند از طریق نشانه @Asishenasei_at اقدام کنند. سازمان یا هر جامعه ای از اعضای خود انتظار دارد که از ارزش ها و هنجارهای خود تبعیت کنند. یعنی، آسیب زمانی پدید می آید که از هنجارهای مقبول اجتماعی تخلّفی صورت پذیرد. این گونه رفتارها را انحراف اجتماعی یا (Social Devianced) و یا کج روی اجتماعی گویند. عدم پای بندی به هنجارهای اجتماعی موجب پیدایش آسیب اجتماعی است.
ریما رامینفر